تبلیغات
ولاردشت: گیاهان دارویی، پزشکان بی زبان - معجزه خربزه

معجزه خربزه

دوشنبه 28 مهر 1393 09:32 ق.ظ

نویسنده : احمد قزوینی
ارسال شده در: گیاهان دارویی (برگ، گل، ریشه) ،

سیما رفیعی، کارشناسی زیست شناسی گیاهی، عضو فعال انجمن تحقیقات طب سنتی ایران

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: « خربزه را دندان بزنید؛ چرا که از زیورهاى زمین است: آبش از رحمت خداوند و شیرینى‏اش از بهشت است‏. »

امام صادق علیه السلام: «خربزه بخورید؛ چرا که در آن، ده ویژگى است: [مانند] دنبلان کوهى است، نه دردى در آن هست و نه فسادى؛ خوراک است؛ نوشیدنى است؛ میوه است؛ خوش‏بوکننده است؛ شست‏وشو دهنده است؛ خورش است؛ توان جنسى را مى‏افزاید؛ مثانه را مى‏شوید؛ و ادرارآور است. »

 

نام فارسی: خربزه

نام عربی و در کتب طب سنتی: بطیخ

نام انگلیسی و نام فرانسوی: Melon

نام علمی:  Cucumis melo L.

خانواده:  Cucurbitaceae

 

طبیعت:

نوع غیر شیرین آن، سرد و تر و نوع شیرین آن، گرم و تر است.

بهترین نوع شیرین آن کم آب نازک بى‏جرم است، و بهترین ناشیرین آن ملون است که خربزه گرمک باشد.

تخم خربزه گرم و تر است. بزر خشک کرده‏اش رطوبت‏بخش نیست و در اول خشک‏کنندگى است. ریشه‏اش خشکى‏آور است. مزاج خربزه نارسیده مزاج خیار است. گرمک از نظر حرارت و رطوبت معتدل است.

از انواع خربزه «طالبى» و «گرمک» است که به ترتیب نوع دیررس و زودرس طالبى است. با کیفیت متفاوتى از نظر شکل و نوع گوشت و رنگ و طعم هر دو نوع از یک خانواده و جنس هستند و خواص دارویى آنها تقریبا مشابه است. نوع دیگر «دستنبو» یا «دست‏انبویه» است که در بعضى از مناطق غرب ایران‏ چند رقم طالبى‏ «شمامه» گفته مى‏شود

 

 

 

گیاه شناسی:

بوته خربزه شبیه بوته خیار است و مثل خیار خزنده و یکساله مى‏باشد. برگها پهن، پرزدار و خشن و پیچک‏دار و گلهاى آن زرد مى‏باشد. گلها یک پایه است. گلهاى نر روى اولین ساقه‏ها و گلهاى ماده بعد از آن روى ساقه‏هاى جوانتر ظاهر مى‏شوند. میوه آن معمولا تخم‏مرغى شکل با هیکلى بزرگ است که تعداد زیادى تخم در آن وجود دارد و طعم میوه معمولا شیرین و رنگ گوشت داخل آن سفید یا سبز یا نارنجى و پوست آن اکثرا زرد یا سبز بوده و داراى نژادهاى مختلفى مى‏باشد.

 

ترکیبات شیمیایی:

از نظر ترکیبات شیمیایى در تخم خربزه میریستیک اسید، املاح فسفات، ماده گالاکتان، لیزین، سیترولین، هیستیدین، تریپتوفان و سیستین گزارش شده است و در میوه آن اوره‏آز، پپتیداز، پروته‏آز و ویتامینهاى A و B و C یافت مى‏شود. در ریشه آن ملون‏امتین یافت مى‏شود. در مغز تخم خربزه مقدار قابل ملاحظه‏اى روغن ثابت وجود دارد.

در میوه خام خربزه و طالبى در هریک صد گرم گوشت شیرین خوردنى آن مواد زیر وجود دارد:

آب 91 گرم، هیدراتهاى کربن 5/ 7 گرم، کلسیم 14 میلى‏گرم، پتاسیم 251 میلى‏گرم، فسفر 16 میلى‏گرم، ویتامین A 3400 واحد بین‏المللى، تیامین 04/ 0 میلى‏گرم، رایبوفلاوین 03/ 0 میلى‏گرم، نیاسین 6/ 0 میلى‏گرم، ویتامینc 33 میلى‏گرم. به طورى که ملاحظه مى‏شود خربزه و طالبى از نظر ویتامین A, B و C غنى مى‏باشند.

 

مصارف درمانی:

1. مفتّح سدّه‏ است.

2. کلیه و مثانه را پاک مى‏کند

3. سریع النفوذ است.

4. دماغ را مرطوب مى‏کند.

5. براى چاق کردن بدن مؤثر است.

6. براى یرقان و استسقا مفید است.

7. مدر است.

8. قاعده‏آور است.

9. ترشح شیر را زیاد مى‏کند.

10. براى خروج سنگ مثانه مفید است.

11. زیاده روی در خوردن آن مسهل و براى کلیه نافع است.

12. سلولهاى بدن را ترمیم مى‏کند.

13. کم‏خونى‏هاى مختلف را برطرف مى‏سازد.

14. ملین است.

15. نیروى جنسى را افزایش مى‏دهد.

16. ضماد گوشت خربزه براى تسکین ورم و درد چشم و ورمهاى سخت نافع است.

17. خوردن 8 گرم از گرد پوست خشک آن براى خرد کردن سنگ مثانه مفید است و اگر در دیگ انداخته شود. موجب تسریع در پختن گوشت مى‏شود.

18. تخم خربزه براى خارج کردن انگل معده نافع است.

19. . تخم آن بازکننده گرفتگى‏هاى کبد و زیادکننده ترشح ادرار است.

20. . تخم آن براى کمک به هاضمه و تسکین سرفه به کار مى‏رود.

21. براى سرفه‏هاى گرم، درد سینه، خشونت زبان و حلق، تبهاى گرم، تشنگى، سوزش مجراى ادرار و التیام زخم و خراش حادث در مجراى آلت مرد که در اثر عبور سنگ مثانه ایجاد شده باشد، بسیار مؤثر است.

22. بخور پوست و تخم آن با هم براى تحلیل ورمى که از سرمازدگى و برف در چشم ایجاد شده باشد بسیار مؤثر است. براى این مطلب بهتر است که تخم و ریشه آن را یکجا در پوست گذارده خشک کنند و از جدا کردن تخم و تمیز کردن آن خوددارى شود.

23. خربزه با هر خلطى که در معده باشد مى‏سازد و تبدیل به آن خلط مى‏شود و بیشتر میل به بلغم شدن مى‏کند تا صفرا و سودا شدن.

24. خربزه و بویژه پوست و مغز آن پوست را پاک میکند و در برداشتن لکه‏هاى سیاه و لکه‏هاى سفید پوست و التهاب پوست نافع است و اگر مغز آن را چنانکه هست با آرد گندم خمیر کنند و در آفتاب خشک کنند نافع‏تر است.

25. اگر پوست خربزه را بر پیشانى چسبانند نزله‏هاى چشم را منع مى‏کند و بسیار داروى خوبى است.

26. سل ریوى، استسقا، یرقان، نقرس، بواسیر و رماتیسم را درمان مى‏کند.

27. اگر به جاى شام شب سه کیلو خربزه تنها خورده شود مسهل است.

28. خربزه آب‏تراش‏کرده را با نیشکر مخلوط کرده و میل شود نفخ معده و سوءهاضمه را برطرف مى‏سازد.

29. مغز آن را کوبیده و با موز له‏شده مخلوط کرده و بر پوست مالیده شود، رنگ پوست صورت را روشن مى‏کند، کک‏مک و لکهاى قهوه‏اى صورت را برطرف مى‏سازد.

30. اگر خربزه را با تمام اجزاء خشک کرده و به‏صورت گرد درآورده و خورده شود براى ضد قى و تسکین آشفتگى مفید است.

31. طالبى درست به اندازه پیاز و سیر و زنجبیل خاصیت ضد انعقاد خون دارد.

32. گرمک از حیث خلط از سایر انواع خربزه بهتر است و گوشت آن زداینده است و بویژه تخمش بسیار جلادهنده است‏ و کمتر ادرارآور است و شیرین‏تر است و از خربزه زودتر به معده مى‏رسد و بویژه اگر گرمک نرم باشد.

 

عوارض جانبی و احتیاطات:

1. اگر ناشتا خورده شود ایجاد تبهاى صفراوى مى‏کند و اگر بعد از طعام خورده شود موجب ترش کردن غذا مى‏شود و اگر قبل از غذا خورده شود ممکن است تولید ورم روده و اسهال نماید، بهترین وقت خوردن آن بین دو وعده غذایی است.

2. اگر خربزه زیاد شیرین چند روز صبح ناشتا خورده شود ادرار افراد گرم‏مزاج را خون‏آلود مى‏سازد.

3. مضر طحال است که از این نظر باید با عسل و بنفشه خورده شود.

4. بهتر است که بعد از خربزه کسى که گرمى دارد سکنجبین بخورد و کسى که رطوبتش زیاد است کندر یا زنجفیل پرورده یا شراب کهنه ریحانى‏.

5. اگر خربزه در معده فاسد شود، تبدیل به سم می شود. و هرگاه احساس سنگینی در معده شود باید به سرعت معده را خالى کنند و به هر وسیله‏اى باشد استفراغ نمایند.

6. کسانى که بیمارى دستگاه گوارش دارند یا مبتلا به دیابت هستند و کودکانى که اسهال دارند باید از خوردن آن پرهیز کنند.

7. نوشیدن آب بعد از خربزه زیان آور می باشد.

 

مصلحات:

سرکه و آب انار ترش‏.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: دوشنبه 28 مهر 1393 09:34 ق.ظ